GEOGRAFIA FIZYCZNA: badanie naturalnych związków i zależności między składnikami powłoki ziemskiej.

Dyscypliny naukowe w obrębie geografii fizycznej:

GEOMORFOLOGIA – badanie rzeźby powierzchni Ziemi, ukształtowania powierzchni lądów, dna mórz oraz zależności pomiędzy budową geologiczną a krajobrazem terenu.

GEOLOGIA – badanie dziejów i budowy skorupy ziemskiej oraz procesów w niej zachodzących,
Podział geologii:
GEOLOGIA DYNAMICZNA – badanie procesów zachodzących w litosferze, prowadzących do jej zmian,
Działy geologii dynamicznej:
- TEKTONIKA – badanie ruchów skorupy ziemskiej i sposobu ułożenia mas skalnych,
- GEOCHEMIA – badanie rozmieszczenia i obiegu pierwiastków chemicznych w przyrodzie,
- GEOFIZYKA – badanie budowy i właściwości fizycznych globu ziemskiego,
GEOLOGIĘ HISTORYCZNĄ – badanie przeszłości Ziemi,
Działy geologii historycznej:
- PALEOGEOGRAFIA – rekonstrukcja wyglądu środowiska Ziemi w minionych epokach geologicznych
- PALEONTOLOGIA – badanie wymarłego świata organicznego,
- STRATYGRAFIA – badanie następstw warstw skalnych i określanie ich wieku,
GEOLOGIA STOSOWANA – wykorzystanie wyników badań geologii podstawowej do celów praktycznych,
Działy geologii stosowanej:
- HYDROGEOLOGIA – badanie krążenia wód w skałach,
- KARTOGRAFIA GEOLOGICZNA – opracowywanie map geologicznych,
- MINERALOGIA –badanie składu, właściwości i pochodzenia minerałów,
- PETROGRAFIA – badanie skał występujących w litosferze i ich klasyfikacja.

HYDROGRAFIA –opis stosunków wodnych hydrosfery,
HYDROLOGIA – badanie zjawisk związanych z obiegiem wody w przyrodzie, nauka o wodach powierzchniowych oraz wodach zawartych w litosferze i atmosferze,
Działy hydrologii:
- KRENOLOGIA – nauka o źródłach, ich występowaniu, sposobie zasilania, temperaturze oraz składzie chemicznym,
- POTAMOLOGIA – opis rzek poprzez badanie ilości wody w nich płynącej, rodzajów zasilania, typów koryta itp.; jej przedmiotem jest także badanie zmienności przepływów,
- LIMNOLOGIA – nauka o jeziorach, ich warunkach fizycznych, chemicznych i biologicznych,
- PALUDOLOGIA – nauka o terenach podmokłych,
- GLACJOLOGIA – nauka o lodowcach, lądolodach, o ich powstawaniu,
- KRIOLOGIA - nauka o lodzie występującym w różnych postaciach w przyrodzie,
- OCEANOLOGIA – nauka o zjawiskach i procesach zachodzących w oceanach: właściwościach fizycznych, chemicznych, biologicznych wody morskiej, związkach między oceanem, skorupą ziemską i atmosferą.

METEOROLOGIA – nauka o zjawiskach i procesach fizycznych zachodzących w atmosferze ziemskiej; Dzieli się na:
DYNAMICZNĄ – badanie ruchów atmosfery,
SYNOPTYCZNĄ – analizowanie pogody na danym obszarze w określonym czasie i prognozowanie,
CHEMICZNĄ – badanie składu atmosfery,
FIZYCZNĄ – badanie zjawisk optycznych, akustycznych i elektrycznych w atmosferze,
STOSOWANĄ – wykorzystywanie w praktyce wyników badań meteorologicznych,
W jej skład wchodzi m.in.:
- METEOROLOGIA LOTNICZA,
- BIOMETEOROLOGIA.

KLIMATOLOGIA, nauka o klimacie,
Podział klimatologii:
KLIMATOLOGIA OGÓLNA – badanie przyczyn powstawania różnych typów klimatu.
KLIMATOLOGIA REGIONALNA – przedstawianie różnych cech klimatu konkretnych obszarów, wyjaśnianie przyczyn ich zróżnicowania i regionalizacja klimatów na kuli ziemskiej PALEOKLIMATOLOGIA – badanie klimatów minionych epok geologicznych w celu poznania warunków klimatycznych i ich zmian w dziejach Ziemi
KLIMATOLOGIA STOSOWANA – odpowiedź na konkretne zapotrzebowanie związane z życiem i gospodarką człowieka,
Działy klimatologii stosowanej:
- BIOKLIMATOLOGIA – badanie związków między organizmami żywymi, a otaczającym środowiskiem atmosferycznym
- AGROKLIMATOLOGIA – badanie właściwości klimatycznych danego obszaru z punktu widzenia wzrostu, rozwoju i plonowania roślin uprawnych,
- KLIMATOLOGIA TRANSPORTU – analiza zestawów sytuacji pogodowych i klimatycznych sprzyjających lub groźnych dla różnego rodzaju transportu;

PEDOLOGIA (GLEBOZNAWSTWO) i GEOGRAFIA GLEB – nauka zajmująca się genezą i ewolucją, różnorodnością (systematyką) oraz rozmieszczeniem gleb na powierzchni Ziemi teraz i w przeszłości.

BIOGEOGRAFIA – rozmieszczenie świata ożywionego,
Działy biogeografii:
FITOGEOGRAFIA – badanie rozmieszczenia roślin,
ZOOGEOGRAFIA – badanie rozmieszczenia zwierząt.


GEOGRAFIA SPOŁECZNO–EKONOMICZNA - nauka, której przedmiotem jest badanie gospodarczej i politycznej działalności społeczeństw.

Dyscypliny naukowe w obrębie geografii społeczno-ekonomicznej:

GEOGRAFIA ZALUDNIENIA (LUDNOŚCI) badanie liczebności, gęstości zaludnienia, struktury wieku i płci oraz zróżnicowania rasowego;
GEOGRAFIA OSADNICTWA – badanie procesów powstawania i przekształcania się osiedli i sieci osadniczej na określonym obszarze,
GEOGRAFIA ROLNICTWA – badanie przestrzennego rozmieszczenia produkcji roślinnej i zwierzęcej na świecie, działalności człowieka polegającej na pozyskiwaniu tych produktów,
GEOGRAFIA PRZEMYSŁU – badanie procesów związanych z lokalizacją przemysłu oraz wydobywaniem surowców mineralnych i ich dalszym przekształcaniem w produkty pożądane przez człowieka;
GEOGRAFIA KOMUNIKACJI – badanie procesów związanych z przesyłaniem informacji (ŁĄCZNOŚĆ) i przewożeniem osób i ładunków (TRANSPORT;
GEOGRAFIA USŁUG – analiza zjawisk związanych z sektorem usług;
GEOGRAFIA KULTURY – tworzenie obrazu ludzkości zróżnicowanej pod względem językowym, religijnym i kulturowym;
GEOGRAFIA ELEKTORALNA – dostarczanie opisu zróżnicowania pod względem przynależności politycznej społeczności ludzkiej i zajmowanej przez nią przestrzeni.

KARTOGRAFIA - nauka o mapach, metodach ich sporządzania i sposobach wykorzystywania.
Podział kartografii:
KARTOZNAWSTWO – dział obejmujący wiedzę o mapie, źródłoznawstwo, historię kartografii, metodykę użytkowania map;
HISTORIA KARTOGRAFII – dział obejmujący historię, metody i techniki sporządzania map w przeszłości;
KARTOMETRIA – badanie metod przeprowadzania i analiza dokładności pomiarów różnych obiektów geograficznych na mapach, z uwzględnieniem wpływu zniekształceń odwzorowawczych na wyniki pomiarów takich wielkości, jak: kąty, pola, długości;
REDAKCJA I OPRACOWYWANIE MAP – dział obejmujący przygotowanie merytoryczne mapy do druku.
REPRODUKCJA KARTOGRAFICZNA – techniki służące do masowego powielania map w procesach wydawniczych.
TOPOGRAFIA – pomiary rzeźby terenu i rozmieszczeniem różnych obiektów na powierzchni Ziemi w celu sporządzania map topograficznych i ich uaktualniania. Obejmuje podstawowe wiadomości o terenie, mapie, zdjęciach lotniczych i fotointerpretacji, opisy przyrządów i sposoby ich stosowania przy pomiarach terenowych, metody wykonywania i unowocześniania map topograficznych. Topografia korzysta z takich metod, jak triangulacja czy niwelacja.
KARTOGRAFIA MATEMATYCZNA – matematyczne podstawy kartografii.

GEOGRAFIA REGIONALNA - opis fizycznogeograficzny i społeczno–ekonomiczny wybranych obszarów i regionów Ziemi.
Podział geografii regionalnej:
GEOGRAFIA REGIONALNA OGÓLNA - opis całej Ziemi,
GEOGRAFIA REGIONALNA SZCZEGÓŁOWA - opis wybranych regionów.