Ruchy Ziemi i innych ciał niebieskich oraz ich wpływ na życie człowieka

Cele zajęć:
Cele wynikające z podstawy programowej:
Ogólny:
Uczeń dostrzega prawidłowości dotyczące środowiska przyrodniczego, życia i gospodarki człowieka, oraz wzajemnych powiązań w systemie człowiek-przyroda-gospodarka
Szczegółowe:
Korzysta z technologii informacyjno-komunikacyjnych w celu pozyskiwania, przechowywania, przetwarzania i prezentacji informacji geograficznych.
Wskazuje konsekwencje ruchów Ziemi
Wskazuje skutki występowania siły Coriolisa dla środowiska przyrodniczego

Metody/techniki kształcenia
1. analiza tekstu (w sieci),
2. analiza mapy (w sieci)
3. mapa myśli (Coggle),
4. analiza filmu,
5. mapa myśli,
6. prezentacja filmu wykonanego w aplikacji screencast
7. gra dydaktyczna i krzyżówka w programie Learning App
8. Test z wykorzystaniem aplikacji Plickers
9. Wykorzystanie platformy e-Moodle lub poczty internetowej.

Organizacja lekcji:
Zapewnienie odpowiednich narzędzi przed lekcją: komputery, tablety lub smartfony, projektor, sieć internetowa, tablica multimedialna.
Przed końcem lekcji poprzedzającej nauczyciel zachęca uczniów do przypomnienia wiadomości z wcześniejszych lat nauki dotyczących ruchów Ziemi, wędrówek zwierząt, zmiany i rodzajów czasu na Ziemi; poleca także zainstalowanie na smartfonach darmowej aplikacji SkyMap, Protractor.

Przebieg procesu dydaktycznego:
Faza przygotowawcza

Nauczyciel sprawdza dostęp komputerów do sieci, w dzienniku elektronicznym ustala frekwencję uczniów i wyświetla na tablicy multimedialnej temat lekcji

Faza wprowadzająca:
Nauczyciel stawia pytanie problemowe:
Czy zastanawiałeś/-aś się kiedyś, skąd wiadomo, kiedy będzie Wielkanoc?
A następnie proponuje przeczytanie tekstu autorstwa Agnieszki Lasek, dostępnego na stronie internetowej Telewizji Polskiej: http://www.tvp.pl/retro/rocznice-i-wydarzenia/wielkanoc/jajko-czy-kura/kiedy-przypada-wielkanoc/509286Po upływie 3 minut nauczyciel w celu sprawdzenia zrozumienia tekstu, zadaje pytanie:
Kiedy będzie pierwsza pełnia Księżyca po nadejściu astronomicznej wiosny w 2020 roku, jeśli Wielkanoc przypadnie w dniu 12 kwietnia?
Dlaczego Wielkanoc może się zdarzyć najpóźniej 25 kwietnia?

Alternatywnie:
Nauczyciel zadaje polecenie prezentując za pomocą projektora przykładową elektroniczną kartkę z kalendarza:
Obejrzyj elektroniczną kartkę z kalendarza, rozpoznaj i wymień rodzaje rytmów, które zostały na niej uwzględnione.
Link do przykładowej strony: https://www.kalbi.pl/6-marca
W których elementach kartki dostrzegasz następstwa ruchów Ziemi?
Jaki jest okres trwania zdarzeń przedstawionych na kartce?

Z którymi ruchami ciał niebieskich należałoby je wiązać?

Faza realizacyjna:
Nauczyciel poleca uruchomić aplikację internetową Coggle, udostępnia ją dla wszystkich uczniów i wprowadza główne polecenie: ruchy ciał niebieskich.
Następnie zachęca uczniów, by wprowadzali swoje skojarzenia z ruchami ciał i ich wpływem na środowisko przyrodnicze i działalność człowieka.
Nauczyciel poleca uczniom obejrzenie filmu w języku angielskim, informuje jednak, że użyto w nim prostego języka i obrazy pojawiające się w tle filmu, również sugerują odpowiedzi.
Film dostępny jest na stronie internetowej: http://www.howcast.com/videos/1531-How-to-Avoid-Jet-Lag
Zapisz w zeszycie nazwę objawu zakłócającego rytm dobowy człowieka, a następnie wpisz kilka propozycji zmniejszających niekorzystne skutki tego objawu.
Z którym ruchem jest związane takie zjawisko?

Sformułuj w zeszycie wnioski na podstawie oglądniętego filmu:
Np.
"Nie jest obojętne, w którym kierunku odbywa się podróż. Jeśli to jest kierunek zbliżony do północnego lub południowego, to odbywa się w tej samej strefie czasowej i człowiek musi się tylko przystosować do zróżnicowanych warunków klimatycznych. Lot zbliżony do kierunku wschodniego lub zachodniego jest związany z przekraczaniem stref czasowych. Lecąc w ciągu dnia w kierunku zachodnim, długość tego dnia wydłuża się, natomiast w kierunku wschodnim jest krótsza.
Dochodzi wtedy do rozregulowania rytmów dobowych, a w następstwie do zmęczenia, dezorientacji, czy zaburzeń snu. Jest to potęgowane odwodnieniem organizmu spowodowanym specyficznymi warunkami powietrza w samolocie (klimatyzacja, suche powietrze) i brakiem możliwości ruchu kończyn dolnych. Dolegliwości organizmu są silniejsze, jeśli lot odbywa się w kierunku wschodnim. Organizm ma trudniej przystosować się do skróconej doby, niż do wydłużonej."

Nauczyciel poleca uczniom zbudowanie układu: Ziemia - Słońce
1.Słońce i Ziemię ulep z plasteliny.
2. Narysuj elipsę będącą orbitą Ziemi
3. Użyj aplikacji Gogle SkyMap do wyznaczenia kierunku osi Ziemi: znajdź położenie Gwiazdy Północnej. W jej stronę kierujesz os ziemską w Twoim modelu.
4. Słońce umieść w jednym z ognisk elipsy (nie w jej środku).
5. Nachylenie osi ziemskiej do płaszczyzny orbity (elipsy) powinno mieć 66,5 stopnia.
6.Możesz przystąpić do symulacji ruchu Ziemi wokół Słońca. Pamiętaj o stałym kierunku i nachylaniu osi ziemskiej oraz o niejednakowej szybkości Ziemi(największa w peryhelium a najmniejsza w aphelium).
7.Nakręć film z komentarzem lub zrób zdjęcia z kolejnych etapów Twojej pracy.

Nauczyciel przedstawia treść kolejnego zadania:
1. Na podstawie artykułu W. Pawłowskiego "Jak sójka za morze", zamieszczonego w piśmie popularnonaukowym Wiedza i Życie nr 10/2000, odpowiedz na poniższe pytania (pismo dostępne w bibliotece szkolnej lub na stronie: http://archiwum.wiz.pl/2000/00100500.asp):

1. Jakie odległości pokonują ptaki podczas swoich wędrówek?
2. Jaka jest częstotliwość ich przelotów?
3. Co według przypuszczeń naukowców decyduje o kierunku migracji zwierząt?
4. Wymień nazwy ptaków, które migrują do innych kontynentów.
5. Wymień przykładowe trasy migracji wybranych zwierząt na świecie.
6. Który ruch Ziemi wymusza wędrówki zwierząt?

2. Na podstawie mapy wędrówek szpaka, bociana białego i jaskółki dymówki, określ dominujący kierunek migracji tych ptaków z Polski.
Mapę otwórz na stronie Wydawnictwa Edukacyjnego WIKING: http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=157

Faza podsumowująca:

1. Obejrzyj krótki film przedstawiający najważniejsze ruchy Ziemi. Film wykonano na podstawie Screencast - programu do tworzenia widoku ekranu. (Kliknij na link do filmu).

Następnie przyporządkuj przykłady następstw do określonych ruchów Ziemi.

Do tego celu wykorzystaj zadanie wykonane w internetowej aplikacji Learning App

Alternatywnie

2. Zaproponuj poprawne odpowiedzi do testu udostępnionego przez nauczyciela na tablicy multimedialnej w aplikacji Plickers. Odpowiadaj za pomocą magicznych wzorków

Praca domowa:

1. Sporządź mapę pojęciową ruchów Ziemi, wykorzystując do tego celu narzędzia do tworzenia schematów w edytorze tekstu lub program Free Mind.

Uwzględnij strukturę i hierarchię pojęć oraz związki logiczne między pojęciami.

2. Połącz pasujące do siebie pojęcia za pomocą aplikacji Learning App

Dla przećwiczenia materiału lekcji wydrukuj domino z kartki, rozetnij poszczególne kostki i ułóż je prawidłowo.

Po wykonaniu tego zadania, zrób zdjęcie i prześlij je na platformę.