Następstwa międzynarodowych konfliktów

Cele:
Uczeń:

- potrafi szczegółowo przedstawić wybrany konflikt na świecie i wskazać możliwe następstwa jego wystąpienia;
- wyjaśnia znaczenie pojęcia "Arabska wiosna".

Treści przedstawiane na lekcji:
Konflikty, które miały miejsce w różnych rejonach świata, zostały przedstawione w lekcji: Konflikty zbrojne. Terroryzm, dla zakresu podstawowego szkoły ponadgimnazjalnej.
W niniejszym opracowaniu autor postanowił się skupić na rozległym konflikcie wśród państw arabskich północnej Afryki i południowo-zachodniej Azji, zwanym "Arabską wiosną".
Podłoże tego konfliktu z pewnością jest złożone, ale jak sugerowano w poprzednim temacie, najistotniejsze są przyczyny ekonomiczne. Wszystkie państwa Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej cechuje:
- wysokie bezrobocie;
- analfabetyzm;
- rosnąca liczba emigrantów i związany z tym "drenaż mózgów";
- niskie dochody większości społeczeństwa i wzrost dysproporcji między tą większością i najbogatszą grupą osób zarządzającą większością strategicznych firm i instytucji;
- korupcja;
- ogromne wydatki na zbrojenia;
- niedoinwestowanie niektórych obszarów gospodarki;
- krótkotrwałe korzyści materialne dla stworzenia pozorów wyrównania dysproporcji społecznych .
Bezrobocie dotykało coraz większą ilość młodych ludzi i to wywołało akt desperacji przedstawiciela arabskiej młodzieży - Tunezyjczyka Mohameda Bouaziziego, który dokonał samospalenia na znak protestu przeciwko ówczesnej władzy.
Domagano się poprawy sytuacji gospodarczej i walki z inflacją, korupcją i bezrobociem.
Zakres konfliktu potęgował reżim władzy:
w Egipcie - Husniego Mubaraka;
w Libii - Muammara Kaddafiego;
w Tunezji - Zajn al-Abidin ibn Aliego.
W Syrii dodatkowym źródłem konfliktu było jeszcze utrymywanie władzy przez mniejszość szyitów dyskryminujących większość sunnitów.
Wszystkie rewolucje w państwach arabskich zaczynały się pokojowo, a ich celem nie było obalenie władzy, ale zmiana sposobu rządzenia.
Inicjatorami protestu byli zazwyczaj młodzi ludzie, jak w Egipcie, lub ruchy robotnicze i związki zawodowe w Tunezji czy rebelianci w Libii.
Rządzący państwami próbowali stłumić konflikt za pomocą armii, która w Tunezji czy w Egipcie sprzeciwiła się rozkazom władzy, a w Syrii armia była lojalna wobec prezydenta.
W Egipcie czy w Tunezji przywódcy ustąpili pod presją wojska czy społeczeństwa. W Jemenie czy w Syrii próbowano przedstawić społeczeństwom oferty reform społecznych, a w Libii Kaddafi krwawo spacyfikował demonstrantów.
W efekcie w Tunezji ma już miejsce głęboka transformacja i reorganizacja stwarzająca przesłanki do wyjścia z kryzysu. W Egipcie dalszym reformom przeszkadza wojsko, które bardzo długi czas miało zdecydowany wpływ na decyzje władzy. Z tego powodu dalsze reformy mogą być utrudnione.
W Maroku, Arabii Saudyjskiej, czy w Jordanii dotychczasowe władze utrzymały się. Być może z uwagi na rodzaj ustroju, którym nie był autorytarny reżim, tylko monarchia. Są to też państwa, których znacząca część dochodów pochodzi ze sprzedaży ropy naftowej i pozwala na zapobieganie konfliktom poprzez wpompowanie pieniędzy na stworzenie pozorów wsparcia dla społeczeństwa.
W konsekwencji widać, że niektóre państwa islamskie wychodzą z kryzysu, choć nie wiadomo, czy jest to jedynie chęć poprawy wizerunku w oczach społeczeństwa i czy nie ma to charakteru propagandowego.
W państwach tych rozwijają się jednak antyizraelskie i antyamerykańskie nastroje. Istnieje niebezpieczeństwo dalszego zagrożenia ekstremistami muzułmańskimi, którzy wykorzystują chaos spowodowany konfliktem do zdobycia wpływów i władzy. W konsekwencji może wzrosnąć poparcie dla dżihadystów i wola utworzenia państwa islamskiego, jak to ma miejsce obecnie w Syrii i na terenie Iranu.

Zadania i polecenia:
Minimum:
1. Wskaż na mapie państwa, które brały udział w tzw. "Arabskiej wiośnie".
2. Wymień przyczyny konfliktu określanego jako "Arabska wiosna".
Na lepszą ocenę:
1. Wyjaśnij przebieg konfliktu "Arabskiej wiosny" i możliwe konsekwencje jego wystąpienia w różnych państwach arabskich.

Zapis lekcji:
1. Charakterystyka konfliktu "Arabskiej wiosny" i następstw jego wystąpienia w różnych państwach na terenie Afryki północnej i Azji Południowo-Zachodniej.