Globalizacja, a lokalizm

Cele:
Uczeń:

- zna procesy prowadzące do tworzenia się "globalnej wioski";
- wymienia płaszczyzny globalizacji;
- określa przyczyny i skutki globalizacji.

Treści przedstawiane na lekcji:
Mianem globalizacji określa się ogół procesów prowadzących do coraz większej współzależności i integracji państw, społeczeństw, gospodarek i kultur, czego efektem jest tworzenie się "globalnej wioski", czyli:
- światowego społeczeństwa,
- zanikanie kategorii państwa narodowego,
- kurczenie się przestrzeni społecznej,
- wzrost tempa interakcji poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych
- wzrost znaczenia organizacji ponad- i międzynarodowych, w szczególności ponadnarodowych korporacji.
Globalizacja postępuje w kilku płaszczyznach:
a) gospodarczej, rozumianej jako:
- dominacja korporacji międzynarodowych,
- swobodny przepływ kapitału, towarów i usług,
- standaryzacja produktów.
b) technologicznej, kojarzonej z:
- upowszechnianiem nowoczesnych form telekomunikacji,
- rozwojem transportu.
c) społeczno-kulturowej utożsamianej z:
- rozpowszechnianiem jednolitego stylu w kulturze masowej,
- kształtowaniem norm i poglądów przez środki masowego przekazu.
d) politycznej przejawiającej się poprzez:
- zawieranie koalicji międzynarodowych,
- porozumienie o ruchu bezwizowym,
- działania Interpolu.
e) ekologicznej, wiązanej z:
- międzynarodowymi działaniami na rzecz ochrony środowiska,
- globalnym zagrożeniem klimatu.
Globalizacja prowadzi do powstania wielkich międzynarodowych koncernów, czyli przedsiębiorstw, których filie zlokalizowane są w różnych częściach świata.
Przykłady wielkich korporacji na świecie: McDonald, KFC, H&M, Reserved, Pepsi, Coca-cola.
Miarę globalizacji można określić za pomocą indeksu globalizacji. Jest to miernik, który ukazuje stopień społecznej i gospodarczej integracji danego kraju ze światem. Ta integracja jest skutkiem otwartości politycznej, polegającej na współpracy międzynarodowej, znoszeniu barier handlowych i tworzeniu międzynarodowych regulacji prawnych.

Przyczyny globalizacji:
- postęp technologiczny,
- wzrost sprzedaży,
- zróżnicowanie odmian produktów,
- wzrost kosztów w sferze badań i rozwoju,
- elastyczność produkcji,
- innowacje produktów,
- możliwość poszerzenia kręgu potencjalnych klientów,
- konieczność szybkiego wprowadzania produktów na rynek.

Skutki globalizacji:
a) pozytywne:
- zmniejszenie bezrobocia i wzrost PKB,
- powstawanie międzynarodowych koncernów,
- spadek cen,
- uchronienie wielu firm przed bankructwem,
- szanse na poprawę sytuacji materialnej społeczeństwa.
b) negatywne:
- zmonopolizowanie rynków,
- zastępowanie tradycyjnych, lokalnych marek i produktów towarami oraz markami globalnymi,
- niewielka konkurencyjność małych i średnich firm,
- odprowadzenie większości zysków uzyskiwanych w filiach zlokalizowanych w krajach słabo rozwiniętych do macierzystych krajów koncernów,
- redukcja zatrudnienia.
Społeczno-kulturowe skutki globalizacji:
a) pozytywne:
- wzrost tolerancyjności dla odmiennych kultur,
- ułatwienie kontaktów między ludźmi z różnych krajów,
- podnoszenie kwalifikacji pracowników zagranicznych filii,
- łatwiejszy dostęp do wiedzy i informacji,
- dostęp do dóbr masowo produkowanych.
b) negatywne:
- zacieranie się różnorodności kulturowej świata,
- ujednolicenie zachowań konsumenckich,
- ubożenie języków lokalnych i narodowych.
Technologiczne skutki globalizacji:
a) pozytywne:
- transfer nowoczesnych technologii z krajów wysoko rozwiniętych do państw rozwijających się,
- szybszy przepływ informacji i wiedzy,
- rozwój infrastruktury transportowej i telekomunikacyjnej.
b) negatywne:
- transfer technologii nie spełniających już wymagań technicznych w krajach wysoko rozwiniętych do państw rozwijających się,
- ryzyko utraty poufności informacji.
Polityczne skutki globalizacji:
a) pozytywne:
- integracja polityczna,
- współpraca międzynarodowa,
- polepszenie stosunków między krajami,
b) negatywne:
- ograniczenie swobody podejmowania decyzji politycznych i gospodarczych.
Ekologiczne skutki globalizacji:
a) pozytywne:
- powstawanie organizacji działających na rzecz ochrony środowiska.
b) negatywne:
- globalne zagrożenia klimatu (np. kwaśne opady, dziura ozonowa)
- naruszenie równowagi środowiska ekologicznego,
- efekt cieplarniany.

Zadania i polecenia:
Minimum:
1. Które procesy przyspieszają globalizację?
2. Podaj przykłady globalizacji w płaszczyźnie gospodarczej, politycznej i ekologicznej.
3. Przedstaw pozytywne i negatywne skutki społeczno-kulturowe.
Na lepszą ocenę:
1. Wskaż przykłady globalizacji ze swojego otoczenia.
2. W których przypadkach globalizacja nie jest zjawiskiem pożądanym?

Zapis lekcji:
1. Procesy przyspieszające globalizację.
2. Płaszczyzny globalizacji.
3. Skutki globalizacji.